Wytyczne · stan prawny na 11.10.2026
Wspólne dla wszystkich jednostek publicznych
Każda jednostka gminy używająca systemów informatycznych podlega ustawie o KSC: urząd gminy od 50 etatów jako podmiot kluczowy, wszystkie pozostałe jako podmiot ważny. Najważniejsze: system zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI), zgłaszanie incydentów poważnych przez system S46 oraz osobista odpowiedzialność kierownika. Pełne obowiązki zaczynają się 3.04.2027, kary od 3.04.2028, a poczta z SPF, DKIM i DMARC jest obowiązkowa już teraz.
Dotyczy: urzędy, szkoły, przedszkola, żłobki, OPS, zakłady i spółki komunalne.
Jakie przepisy obejmują jednostkę
| Obszar | Dotyczy | Co to znaczy | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Urząd gminy zatrudniający co najmniej 50 osób | tak | Podmiot KLUCZOWY. Liczą się etaty na podstawie umowy o pracę, stan na 1 stycznia danego roku. Pełny SZBI, audyt co 3 lata, zgłaszanie incydentów 24 h / 72 h / sprawozdanie końcowe. | art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. d i zał. 1 (Podmioty publiczne, pkt 4) ustawy o KSC |
| Urząd gminy zatrudniający mniej niż 50 osób | tak | Podmiot WAŻNY (podmiot publiczny). SZBI według załącznika nr 4, zgłaszanie incydentów w 72 h. Obowiązuje niezależnie od wielkości. | art. 5 ust. 2 pkt 8 i zał. 2 ustawy o KSC; Q&A MC 1.8 i 2.6 |
| Szkoła publiczna (gminna jednostka budżetowa) | tak | Podmiot WAŻNY, samodzielnie, jako odrębna jednostka budżetowa. Obowiązki może wykonywać za szkołę jednostka wyznaczona przez gminę. | art. 5 ust. 2 pkt 8 i zał. 2 ustawy o KSC; Q&A MC 1.16 |
| Przedszkole publiczne (gminne) | tak | Podmiot WAŻNY, samodzielnie, tak samo jak szkoła. | art. 5 ust. 2 pkt 8 i zał. 2 ustawy o KSC; Q&A MC 1.16 |
| Żłobek gminny (jednostka budżetowa) | tak | Podmiot WAŻNY, bo działa jako jednostka budżetowa. Jeśli żłobek ma inną formę (np. prowadzi go podmiot niepubliczny), sprawdź formę – wtedy zwykle nie jest w sektorze podmiotów publicznych. | art. 5 ust. 2 pkt 8 i zał. 2 ustawy o KSC |
| Ośrodek pomocy społecznej (gminny) | tak | Podmiot WAŻNY. Ministerstwo Cyfryzacji wprost potwierdza, że gminne OPS jako jednostki budżetowe podlegają ustawie. | art. 5 ust. 2 pkt 8 i zał. 2 ustawy o KSC; Q&A MC 3.36 |
| Samorządowy zakład budżetowy (np. gospodarki komunalnej lub odpadowej) | tak | Podmiot WAŻNY bez względu na wielkość. | art. 5 ust. 2 pkt 8 i zał. 2 ustawy o KSC |
| Spółka komunalna wykonująca zadania użyteczności publicznej | tak | Podmiot WAŻNY jako podmiot publiczny, bez względu na wielkość. Przy gospodarce odpadami status może być podwójny – zob. uwagi. | art. 5 ust. 2 pkt 8 i zał. 2 ustawy o KSC; Q&A MC 3.37 |
| Prywatna firma odpadowa | warunkowo | Podmiot ważny tylko wtedy, gdy łącznie: jest co najmniej średnim przedsiębiorcą (w uproszczeniu od 50 osób albo obrót i suma bilansowa powyżej 10 mln EUR), ma wpis w rejestrze BDO i odpady są jej podstawową działalnością. Taka firma stosuje pełny art. 8 ust. 1–2 (nie zał. 4), wyznacza 2 osoby do kontaktu i składa pełne raporty o incydentach (24 h / 72 h / miesiąc). | art. 5 ust. 2 pkt 2, art. 8 ust. 1–3, art. 9 ust. 1 pkt 1 i zał. 2 ustawy o KSC; art. 49 ust. 1 uo |
| Poczta e-mail z SPF, DKIM i DMARC | tak | Obowiązek już teraz dla wszystkich podmiotów publicznych z zał. 1 i 2. Dostawca poczty musi też oferować uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA), a korzystanie z niego jest zaleceniem. Kontroluje Prezes UKE. | art. 24 ust. 2, 3 i 6 ustawy z 28.07.2023 o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej |
| Krajowe Ramy Interoperacyjności (KRI) | tak | Dotyczy wszystkich jednostek sektora finansów publicznych: bezpieczeństwo informacji (§ 19) i logi (§ 20) do 22.02.2027, potem nowe przepisy. | § 19 i § 20 KRI; art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o informatyzacji |
Dokumentacja, którą trzeba mieć
„Obowiązek” wynika wprost z przepisu. „Zalecenie” to rekomendacja organów (CERT Polska, Ministerstwo Cyfryzacji, UODO) albo dobra praktyka.
| Dokument | Kto przygotowuje lub zatwierdza | Aktualizacja | Podstawa |
|---|---|---|---|
| SZBI według załącznika nr 4 (18 elementów części I – patrz pozycje poniżej i sekcja „Sprzęt i zabezpieczenia”)obowiązek | Kierownik jednostki (dyrektor, kierownik OPS, zarząd spółki); może to wykonywać jednostka wyznaczona przez gminę | przegląd co najmniej raz w roku; obowiązek od 3.04.2027 (podmiot ważny publiczny) | art. 8 ust. 3 i zał. 4 ustawy o KSC |
| Osoby do kontaktu z podmiotami KSC – wyznacz 2 osobyobowiązek | Kierownik wyznacza 2 osoby i wpisuje ich dane do wykazu. Podmiot ważny publiczny: art. 9 ust. 3 wymaga co najmniej jednej osoby, ale kara dla kierownika (art. 73a ust. 1 pkt 6) dotyczy niewyznaczenia co najmniej 2 – dlatego 2. Podmiot kluczowy i podmiot ważny niepubliczny: co najmniej 2 osoby wprost z art. 9 ust. 1 pkt 1. | przy zmianie osoby – aktualizacja wykazu w 14 dni; od 3.04.2027 | art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 73a ust. 1 pkt 6 ustawy o KSC |
| Wykaz podmiotów KSC, system S46 oraz informacja i kanał zgłoszeń na stronie wwwobowiązek | Podmiot publiczny jest wpisywany z urzędu i uzupełnia dane po wezwaniu. Prywatna firma objęta ustawą sama składa wniosek o wpis. Kierownik podpisuje wniosek do wykazu podpisem kwalifikowanym, zaufanym lub osobistym. Na stronie www: informacja o cyberzagrożeniach i sposobach ochrony (wystarczy link do strony organu lub CSIRT) oraz własny kanał zgłaszania zagrożeń, incydentów i podatności, np. adres e-mail (link go nie zastępuje). | dane w wykazie: 6 miesięcy od doręczenia wezwania, zmiany w 14 dni; rejestracja w S46 najpóźniej do 3.04.2027; strona www – stale | art. 7b ust. 2 i 4, art. 7c ust. 3, art. 9 ust. 1 pkt 2–4 i ust. 4 ustawy o KSC; komunikat MC (Dz.Urz. MC 2026 poz. 7) |
| Dokumentacja bezpieczeństwa systemu informacyjnego (art. 10)obowiązek | Kierownik: ustanawia, stosuje i aktualizuje dokumentację; dostęp tylko dla upoważnionych, ochrona przed nieuprawnioną zmianą, kontrola wersji | na bieżąco, od 3.04.2027; przechowywanie według przepisów o archiwach i JRWA (art. 10 ust. 7), zniszczenie z protokołem | art. 10 ust. 1 i 6–8 ustawy o KSC (podmiot ważny publiczny – przez art. 16d) |
| SZBI pełny: szacowanie ryzyka, polityki, łańcuch dostaw, ciągłość działania, monitorowanie, kryptografia, kontrola dostępu, zarządzanie aktywamiobowiązek | Decyzje podejmuje kierownik (art. 8d pkt 1); przygotowuje komórka wewnętrzna lub dostawca usług zarządzanych | szacowanie ryzyka systematycznie; pierwsze wdrożenie do 3.04.2027 (podmiot kluczowy, np. urząd gminy od 50 etatów, i podmiot ważny niepubliczny, np. prywatna firma odpadowa) | art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o KSC |
| Inwentaryzacja produktów, usług i procesów ICT (zał. 4 pkt I.1)obowiązek | Administrator IT, zatwierdza kierownik | stale aktualna | zał. 4 pkt I.1 ustawy o KSC; § 19 ust. 2 pkt 2 KRI |
| Zasady nadawania, zmiany i cofania uprawnień: dostęp tylko dla upoważnionych, minimalne uprawnienia, bezzwłoczne cofanie, zawieszenie po co najmniej 1 miesiącu nieobecności (zał. 4 pkt I.4–I.7)obowiązek | Kierownik i administrator | przy każdej zmianie zadań lub zatrudnienia | zał. 4 pkt I.4–I.7 ustawy o KSC; § 19 ust. 2 pkt 4–5 KRI |
| Zasady bezpiecznej pracy mobilnej i zdalnej (zał. 4 pkt I.8)obowiązek | Kierownik | przy zmianie | zał. 4 pkt I.8 ustawy o KSC; § 19 ust. 2 pkt 8 KRI |
| Procedura na wypadek awarii lub incydentu oraz procedury działania przy cyberzagrożeniu – przygotowane i przetestowane (zał. 4 pkt I.12 i I.18)obowiązek | Kierownik | testować regularnie (termin przepis pozostawia jednostce) | zał. 4 pkt I.12 i I.18 ustawy o KSC |
| Zasady cyberhigieny dla pracowników, także dla kierownika (zał. 4 pkt I.14)obowiązek | Kierownik | przy zmianie; przypominać przy szkoleniach | zał. 4 pkt I.14 ustawy o KSC |
| Szkolenia osób przetwarzających informacje: rodzaje zagrożeń, cyberhigiena, reagowanie na incydent, skutki naruszeń (zał. 4 pkt I.17)obowiązek | Kierownik; plan szkoleń | regularnie; potwierdzenia przechowywać | zał. 4 pkt I.17 ustawy o KSC; § 19 ust. 2 pkt 6 KRI |
| Potwierdzenie szkolenia kierownika (i osoby, której powierzono obowiązki)obowiązek | Kierownik | raz w roku kalendarzowym; udział trzeba udokumentować | art. 8e ust. 1–3 ustawy o KSC |
| Informacja z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) o niekaralności za przestępstwa przeciwko ochronie informacji dla osób wykonujących zadania cyberbezpieczeństwa (także zewnętrznych)obowiązek | Kierownik; osobę dopuszcza dopiero po otrzymaniu informacji. Wystarczy też poświadczenie bezpieczeństwa „poufne” lub wyższe | przed rozpoczęciem zadań; ponownie na wezwanie przy uzasadnionym podejrzeniu skazania | art. 8f ustawy o KSC; Q&A MC 3.12 i 3.29 |
| Dokumentowanie realizacji działań i przegląd SZBI (także po rekomendacji Pełnomocnika Rządu ds. Cyberbezpieczeństwa lub po zmianie okoliczności zwiększającej ryzyko incydentu poważnego)obowiązek | Kierownik | co najmniej raz w roku oraz bezzwłocznie po wskazanych zdarzeniach | zał. 4 cz. III i IV ustawy o KSC |
| Raport z audytu bezpieczeństwa wykonanego przez niezależnego audytoraobowiązek | Audytor niezależny; kopię wysyła się organowi w ciągu 3 dni roboczych. Tylko podmiot kluczowy; podmiotowi ważnemu organ może audyt nakazać po incydencie poważnym | co najmniej raz na 3 lata; pierwszy do 3.04.2028 | art. 15 ust. 1 i 1a ustawy o KSC |
| SZBI według KRI: regulacje wewnętrzne, okresowa analiza ryzyka, plan szkoleń, zapisy o bezpieczeństwie w umowach serwisowych oraz audyt wewnętrznyobowiązek | Kierownictwo jednostki. Spełnienie wymagań uznaje się przy zgodności z PN-ISO/IEC 27001, 27002 i 27005 (§ 19 ust. 3) | audyt wewnętrzny nie rzadziej niż raz na rok, do 22.02.2027 | § 19 ust. 1–2 KRI (pkt 1, 3, 6, 10, 14) |
| Uchwała rady gminy lub porozumienie o wspólnej obsłudze obowiązków KSC przez jednostkę wyznaczonązalecenie | Rada gminy (uchwała) albo porozumienie między jednostkami samorządu; dotyczy tylko gmin, które wybiorą tę opcję | dotychczasowe porozumienia obowiązują najdłużej do 3.04.2028 | art. 16e ust. 5–9 ustawy o KSC; art. 10a–10d i 74 ustawy o samorządzie gminnym |
| Zasady korzystania z chmury publicznej i z ogólnodostępnej generatywnej sztucznej inteligencji (część II zał. 4 jest fakultatywna)zalecenie | Kierownik | przy zmianie narzędzi | zał. 4 cz. II ustawy o KSC; Q&A MC 3.40 |
| Zapisy w umowach z dostawcami IT o niezwłocznym zgłaszaniu incydentów (moment wykrycia incydentu liczy się także od informacji od dostawcy)zalecenie | Kierownik, przy zawieraniu i zmianie umów | przy każdej umowie lub aneksie | Q&A MC 6.5 (rekomendacja) |
Sprzęt i zabezpieczenia
| Środek | Na czym polega | Podstawa lub źródło |
|---|---|---|
| Ochrona informacji przed kradzieżą, nieuprawnionym dostępem, uszkodzeniem i zakłóceniem (zał. 4 pkt I.3)obowiązek | Do wyboru: ochrona fizyczna pomieszczeń, oprogramowanie lub sprzęt zabezpieczający, a przy chmurze lub kolokacji udokumentowanie zabezpieczeń dostawcy. | zał. 4 pkt I.3 ustawy o KSC |
| Kontrola dostępu do systemów, usług sieciowych i aplikacji (zał. 4 pkt I.4–I.7)obowiązek | Konta tylko dla upoważnionych, zasada minimalnych uprawnień, szybkie cofanie i zmiana uprawnień oraz środki przeciw nieautoryzowanemu dostępowi. | zał. 4 pkt I.4–I.7 ustawy o KSC; § 19 ust. 2 pkt 4–5 KRI |
| Kontrola wersji używanego oprogramowania i usług (zał. 4 pkt I.2)obowiązek | Wiesz, co jest zainstalowane i w jakiej wersji, także na urządzeniach mobilnych, jeśli to możliwe. | zał. 4 pkt I.2 ustawy o KSC |
| Aktualizacje, cykl życia produktów i stabilne wersje (zał. 4 pkt I.15–I.16)obowiązek | Śledzisz nowe wersje, źródła dystrybucji i koniec wsparcia oraz używasz stabilnych wersji bez znanych krytycznych podatności. | zał. 4 pkt I.15–I.16 ustawy o KSC; § 19 ust. 2 pkt 12 i 14 KRI |
| Poczta e-mail z SPF, DKIM i DMARC (zał. 4 pkt I.9)obowiązek | Mechanizmy uwierzytelniania nadawcy, które utrudniają podszywanie się pod domenę jednostki. | art. 24 ust. 1–2 ustawy z 28.07.2023 o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej; zał. 4 pkt I.9 |
| Kopie zapasowe odseparowane logicznie i fizycznie od danych produkcyjnych (zał. 4 pkt I.10)obowiązek | Nie muszą być w innym budynku, ale nie mogą być narażone na te same ryzyka co dane produkcyjne. | zał. 4 pkt I.10 ustawy o KSC; Q&A MC 3.41 |
| Testy kompletności i odtwarzania kopii zapasowych (zał. 4 pkt I.11)obowiązek | Regularnie sprawdzasz, że kopię da się odtworzyć. Termin testów nie jest określony w przepisie. | zał. 4 pkt I.11 ustawy o KSC |
| Oprogramowanie antywirusowe (zał. 4 pkt I.13)obowiązek | Ochrona na stacjach roboczych i serwerach. | zał. 4 pkt I.13 ustawy o KSC |
| Dzienniki systemów (logi): dostęp administracyjny, zmiany konfiguracji, dostęp do danych chronionychobowiązek | Przechowywanie przez 2 lata, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Obowiązek do 22.02.2027, projekt nowych przepisów mówi o okresie „uzasadnionym i proporcjonalnym”. | § 20 KRI |
| MFA i szyfrowanie – podmiot kluczowy i podmiot ważny niepublicznyobowiązek | Uwierzytelnianie wieloskładnikowe (poczta, konta administracyjne, dostęp zdalny) i szyfrowanie dysków laptopów i nośników – w stosownych przypadkach, według szacowania ryzyka. | art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. k–l ustawy o KSC |
| MFA i szyfrowanie – podmiot ważny publicznyzalecenie | Te same środki chronią konta przed przejęciem i dane przy zgubieniu lub kradzieży sprzętu. Dla podmiotu ważnego publicznego to rekomendacja; szyfrowanie wspiera też RODO. | rekomendacja CERT Polska i MC; art. 32 ust. 1 lit. a RODO |
| Kopia offline lub niezmienialna (immutable) i regularny test odtworzeniazalecenie | Rozwija wymagania pkt I.10–I.11 zał. 4: kopia, której nie zaszyfruje ani nie skasuje atakujący. | rekomendacja CERT Polska i MC |
| Skanowanie własnych domen i poczty (Artemis, moje.cert.pl, bezpiecznapoczta.cert.pl)zalecenie | CERT Polska skanuje z urzędu instytucje publiczne (m.in. SPF/DMARC, otwarte porty, nieaktualne CMS-y, publiczne kopie zapasowe), a własne domeny można sprawdzić samodzielnie. Strona CERT nie podaje, czy skanowanie na zamówienie jest bezpłatne. | rekomendacja CERT Polska |
| Stanowisko do systemu S46zalecenie | Stacja robocza z antywirusem i ochroną antymalware, aktualna przeglądarka oparta na Chromium, łącze co najmniej 10 Mb/s. | wymagania techniczne operatora S46 (Q&A MC 7.5) |
Co i kiedy zrobić
| Kiedy | Co zrobić | Podstawa |
|---|---|---|
| już teraz | Poczta z SPF, DKIM i DMARC (obowiązek dla wszystkich podmiotów publicznych). | art. 24 ust. 2 ustawy z 28.07.2023 o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej |
| 6 miesięcy od doręczenia wezwania | Uzupełnij dane w wykazie podmiotów kluczowych i ważnych (wykaz-ksc.gov.pl), w tym 2 osoby do kontaktu; potem zmiany w 14 dni. Jeśli wezwanie nie przyszło, napisz na S46-admin@nask.pl. | art. 7b ust. 2 i 4, art. 7c ust. 3 ustawy o KSC; Q&A MC 2.11 |
| od 12.06.2026, najpóźniej do 3.04.2027 | Zarejestruj się w systemie S46 po informacji o wpisie do wykazu. | art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o KSC; komunikat MC (Dz.Urz. MC 2026 poz. 7); Q&A MC 7.6 |
| do 22.02.2027 | Obowiązuje KRI z 2024 r.: SZBI z § 19, audyt wewnętrzny co najmniej raz w roku, logi przechowywane 2 lata. | § 19 i § 20 KRI |
| 23.02.2027 | Wchodzi nowy art. 18 ustawy o informatyzacji i nowe rozporządzenie w sprawie KRI (na razie projekt – sprawdź ostateczny tekst). Według projektu SZBI zniknie z KRI i zostanie tylko w ustawie o KSC. | art. 17 ustawy z 25.07.2025 (Dz.U. 2025 poz. 1158); projekt RD313 |
| 3.04.2027 | Pełne obowiązki z rozdziału 3 ustawy o KSC: SZBI, osoby do kontaktu, obsługa i zgłaszanie incydentów, szkolenie kierownika, informacje z KRK, dokumentacja. | art. 33 ust. 1 przepisów przejściowych ustawy z 23.01.2026; Q&A MC 3.1 |
| do 3.10.2027 | Ustawowy termin na ustanowienie CSIRT sektorowych. Do czasu komunikatu o ich gotowości zgłoszenia trafiają do CSIRT NASK. | art. 42 ust. 1 i art. 44 przepisów przejściowych |
| 3.04.2028 | Organ może nakładać kary pieniężne. Pierwszy audyt podmiotu kluczowego. Wygasają dotychczasowe porozumienia o wspólnej obsłudze. | art. 33 ust. 2, art. 35 i art. 43 przepisów przejściowych |
| co roku 1 stycznia | Policz etaty w urzędzie gminy (umowa o pracę, przeliczenie na pełny wymiar). Od progu 50 zależy, czy urząd jest kluczowy czy ważny. | zał. 1 (Podmioty publiczne, pkt 4) ustawy o KSC |
| co rok kalendarzowy | Szkolenie kierownika i osoby z powierzonymi obowiązkami, z dokumentacją udziału. | art. 8e ustawy o KSC |
| co najmniej raz w roku | Przegląd SZBI według załącznika nr 4. | zał. 4 cz. III pkt 1 |
| bezzwłocznie | Przegląd SZBI po rekomendacji Pełnomocnika Rządu ds. Cyberbezpieczeństwa albo po zmianie okoliczności zwiększającej ryzyko incydentu poważnego. | zał. 4 cz. III pkt 2–3 |
| 14 dni od zmiany | Zaktualizuj dane w wykazie (np. nowa osoba do kontaktu). | art. 7c ust. 3 ustawy o KSC |
| co najmniej co 3 lata | Audyt bezpieczeństwa (tylko podmiot kluczowy, czyli urząd gminy od 50 etatów). | art. 15 ust. 1 ustawy o KSC |
Co, gdzie i kiedy zgłaszać
Termin podaje kolumna „Termin”. Terminy z ustawy o KSC liczy się od wykrycia incydentu, także gdy wykrył go dostawca IT; termin z RODO – od stwierdzenia naruszenia. Gdy zagrożone jest życie, zdrowie lub mienie, najpierw dzwoń pod 112.
| Zdarzenie | Do kogo i jak | Termin | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Incydent poważny – podmiot ważny publiczny (szkoła, przedszkole, żłobek, OPS, urząd poniżej 50 etatów, zakład budżetowy, spółka komunalna) | System S46. Formalnie do właściwego CSIRT sektorowego, a do czasu jego uruchomienia do CSIRT NASK. Jeśli gmina wyznaczyła jednostkę do wspólnej obsługi, zgłasza ona w imieniu jednostki, a jednostka przekazuje jej informacje w terminach, które wskaże. | niezwłocznie, najpóźniej 72 h od wykrycia; bez wczesnego ostrzeżenia i bez sprawozdania końcowego | art. 11 ust. 1 pkt 4a, art. 12 ust. 3–8 i art. 12c ustawy o KSC; art. 16f i 16h; Q&A MC 6.12 |
| Incydent poważny – podmiot kluczowy (urząd gminy od 50 etatów) i podmiot ważny niepubliczny (np. prywatna firma odpadowa) | System S46, do CSIRT sektorowego, do czasu jego uruchomienia do CSIRT NASK. | wczesne ostrzeżenie: niezwłocznie, najpóźniej 24 h; zgłoszenie: najpóźniej 72 h; sprawozdanie końcowe: najpóźniej miesiąc od zgłoszenia (a przy dłuższej obsłudze sprawozdanie z postępu i końcowe w miesiąc od jej zakończenia) | art. 11 ust. 1 pkt 4–4c, art. 12, 12a i 12b ustawy o KSC |
| Awaria systemu S46 | Kanał zapasowy wskazany przez CSIRT w komunikacie w BIP. | jak w przypadku zgłoszenia, którego dotyczy | art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o KSC |
| Incydent poważny, który niekorzystnie wpływa na świadczone usługi | Użytkownicy usług (np. rodzice, mieszkańcy, klienci OPS). | niezwłocznie (termin nie jest określony) | art. 11 ust. 2b ustawy o KSC (przez art. 12c także podmiot ważny publiczny) |
| Poważne cyberzagrożenie | Użytkownicy, na których może wpłynąć: informacja o środkach zapobiegawczych. | niezwłocznie | art. 11 ust. 2a ustawy o KSC |
| Pozostałe incydenty, cyberzagrożenia i podatności | CSIRT przez S46 albo (dla jednostek spoza KSC) CSIRT NASK, np. incydent.cert.pl. Zgłoszenie dobrowolne. Każdy incydent trzeba jednak obsłużyć. | dobrowolnie | art. 13, art. 30 ust. 1 i art. 31 ust. 2 ustawy o KSC; Q&A MC 6.3 |
| Naruszenie ochrony danych osobowych | Prezes UODO (formularz UODO); osoby, których dane dotyczą, przy wysokim ryzyku. | 72 h od stwierdzenia, chyba że naruszenie raczej nie skutkuje ryzykiem | art. 33 i 34 RODO |
| Przestępstwo ścigane z urzędu (np. art. 269 kk) | Prokurator lub Policja. Do ich przybycia zabezpiecz ślady. | niezwłocznie | art. 304 § 2 kpk |
| Przestępstwo ścigane na wniosek (np. nieuprawniony dostęp, art. 267 kk) | Policja lub prokurator; wniosek składa pokrzywdzony. | według decyzji jednostki; kwalifikację czynu oceń z prawnikiem | art. 267 § 5 kk |
| Brak wezwania do wykazu albo błędny wpis | S46-admin@nask.pl albo wniosek o zmianę lub wykreślenie w wykaz-ksc.gov.pl. | bez terminu; korekta danych niezgodnych ze stanem faktycznym w 7 dni od wezwania | art. 7f ust. 3 i art. 7k ust. 2 ustawy o KSC; Q&A MC 2.11 i 2.14 |
Kto odpowiada
| Kto | Za co | Sankcja | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Kierownik jednostki: dyrektor, kierownik OPS, wójt lub burmistrz (urząd), zarząd (spółka) | Odpowiada za wykonanie obowiązków z ustawy o KSC także wtedy, gdy powierzył je innej osobie lub firmie. Decyduje o SZBI, planuje środki finansowe, przydziela i nadzoruje zadania, dba o świadomość personelu. Kara za brak SZBI, szkolenia (art. 8e), informacji z KRK (art. 8f), osób do kontaktu, niewykonanie art. 11 i 15 – także za jednorazowe zaniechanie. | kara do 100% wynagrodzenia (do 300%, gdy podmiot podlega ustawie także w innym sektorze); od 3.04.2028 | art. 8c, 8d i art. 73a ust. 1–5 ustawy o KSC |
| Spółka komunalna – członkowie zarządu | Jeśli nie wskazano osoby odpowiedzialnej, odpowiadają wszyscy członkowie zarządu. | kara jak dla kierownika (wymiar 100% czy 300% – zob. uwagi) | art. 8c ust. 2 i art. 73a ust. 5 ustawy o KSC |
| Podmiot ważny (w tym ważny publiczny) | Brak SZBI według zał. 4, niezgłoszenie incydentu, niekorzystanie z S46, nieuzupełnienie wykazu i inne naruszenia. | kara do 7 mln EUR albo 1,4% przychodów, co najmniej 15 000 zł; od 3.04.2028 | art. 73 ust. 1, 1c i 4 ustawy o KSC |
| Podmiot kluczowy (urząd gminy od 50 etatów) | Brak SZBI, szacowania ryzyka, dokumentacji, audytu, niezgłoszenie incydentu i inne naruszenia. | kara do 10 mln EUR albo 2% przychodów, co najmniej 20 000 zł; od 3.04.2028 | art. 73 ust. 1 i 3 ustawy o KSC |
| Każdy podmiot | Naruszenie powodujące bezpośrednie i poważne cyberzagrożenie dla bezpieczeństwa, życia lub zdrowia albo poważną szkodę. | kara do 100 mln zł | art. 73 ust. 5 ustawy o KSC |
| Każdy podmiot | Niewykonanie decyzji organu nadzoru. | kara okresowa 500–100 000 zł za każdy dzień | art. 76b ustawy o KSC |
| Jednostka wyznaczona przez gminę (wspólna obsługa) | Jeśli akt wyznaczenia powierza jej także zadania kierownika, odpowiada kierownik jednostki wyznaczonej. Jednostka obsługiwana musi współpracować: przekazywać informacje o incydentach, wykonywać decyzje i uczestniczyć w szkoleniach. | – | art. 16e–16h ustawy o KSC; Q&A MC 3.30 i 4.6 |
| Zewnętrzna firma obsługująca IT i bezpieczeństwo | Nie przejmuje odpowiedzialności kierownika, choć może wykonywać zadania w jego imieniu. | – | art. 8c ust. 3 i art. 14 ustawy o KSC |
Podstawa prawna i zastrzeżenia
Stan prawny na 11.10.2026. Zestawienie ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani analizy konkretnej jednostki. Przepisy wykonawcze do znowelizowanej ustawy o KSC wciąż się zmieniają.
Źródła
- Ustawa z 23.01.2026 o zmianie ustawy o KSC (Dz.U. 2026 poz. 252)
- Ustawa o KSC, tekst jednolity sprzed nowelizacji (Dz.U. 2026 poz. 20)
- KRI – rozporządzenie Rady Ministrów z 21.05.2024 (Dz.U. 2024 poz. 773)
- Ustawa z 25.07.2025 o zmianie ustawy o informatyzacji (Dz.U. 2025 poz. 1158)
- Ustawa o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej (Dz.U. 2024 poz. 1803)
- Komunikat MC z 8.04.2026 – harmonogram wykazu i S46 (Dz.Urz. MC 2026 poz. 7)
- Q&A „Nowelizacja KSC” Ministerstwa Cyfryzacji (czerwiec 2026)
- Wykaz podmiotów kluczowych i ważnych
- System S46 – uzyskaj dostęp
- Projekt nowego rozporządzenia w sprawie KRI (RD313)
- CERT Polska – Bezpieczna Poczta (SPF, DKIM, DMARC)
- Zgłaszanie incydentów do CSIRT NASK
Do sprawdzenia w indywidualnej analizie
- Spółka komunalna gospodarki odpadami może mieć podwójny status (podmiot publiczny i sektor odpadów). Niejasne jest, czy obowiązuje SZBI z zał. 4 czy pełny art. 8 ust. 1, który organ nadzoruje (Minister Cyfryzacji czy minister klimatu) i czy kara dla zarządu wynosi do 100% czy do 300% wynagrodzenia. Warto to ustalić z prawnikiem.
- Nowe KRI (od 23.02.2027) to na razie projekt. Może się zmienić m.in. usunięcie SZBI i rocznego audytu wewnętrznego, nowy plan ciągłości e-usług i okres przechowywania logów. Po 22.02.2027 sprawdź ostateczny tekst w Dzienniku Ustaw.
- Rozporządzenia o progach incydentu poważnego dla sektora publicznego jeszcze nie ma, więc decyduje definicja ustawowa. Przed 3.04.2027 zgłaszanie wydaje się dobrowolne, ale zaleca się zgłaszać do CSIRT NASK już teraz.
- Nie jest jasne, jak liczyć karę „1,4% przychodów” dla jednostki bez przychodów z działalności gospodarczej (organ uwzględnia możliwości finansowe podmiotu publicznego, art. 76a ust. 1).
- Żłobek bywa prowadzony w różnych formach, a szkoły niepubliczne i związki międzygminne nie są w sektorze podmiotów publicznych. Czy podlegają KSC lub KRI, zależy od konkretnej formy i zadań – oceń to indywidualnie.
- Osoby do kontaktu i dokumentacja KSC: sprzeczność art. 9 ust. 3 (co najmniej jedna osoba) z art. 73a ust. 1 pkt 6 (kara za brak 2) oceni dopiero praktyka organu. Do oceny prawnika jest też, czy przy wspólnej obsłudze osoby do kontaktu może wyznaczyć jednostka wyznaczona przez gminę (art. 16e ust. 5) oraz jaki zakres art. 10 ust. 3 pkt 2–3 i art. 14 dotyczy podmiotu ważnego publicznego.